Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Teoria Wartości D. Ricardo (1772-1823) (Wartość a tzw cena produkcji…
Teoria Wartości
D. Ricardo (1772-1823)
Najważniejsze dzieło
Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania 1817
sposób rozumienia ekonomii jako nauki: ekonomia zajmuje się głownie problemami podziału produktu i bogactwa społecznego
najważniejsza część teorii ekonomii:
teoria podziału funkcjonalnego
-> łącznik między teorią wartości a teorią wzrostu gospodarczego
liberalizm i ahistoryzm Ricardo: klasa przedsiębiorców. Uważał, że liberalizm to "sól ziemi". Uważał, że robotnicy mają prawo do zrzeszania się. Społeczny i filantrop.
ahistoryzm wg Ricardo to jedyna forma organizacji i produkcji.
Wartość a tzw cena produkcji dobra
Teoria Ceny Produkcji
Sprzeczność z teorią wartości opartą na pracy. W wyniku kształtowania się przeciętnej stopy zysku, ceny rynkowe są proporcjonalne do kosztów produkcji.
Twierdzenie Ricardo: w
gospodarce wolnokonkurencyjnej występuje tendencja do zrównywania się wartości dóbr (w) z ich cenami produkcji (cp)
Cena produkcji oznacza, że
ceny rynkowe są proporcjonalne do kosztów produkcji
nie zaś do nakładów pracy.
Czy tendencja ta jest realna/prawdopodobna?
mało prawdopodobna
w=c+v+m
wartość dobra=nakłady kap st+nakł kap zm+wartość dodatkowa
wartość dodatkowa: wyrażony w pieniądzu odpowiednik nieopłaconej części czasu pracy robotnika
wartość dobra = cenie produkcji tylko wtedy, jeśli w każdej gałęzi będzie prawidłowa stopa zysku. Stopa zysku będzie równa przeciętnej stopie zysku w gospodarce.
Wartość dóbr przekształca się w
ceny produkcji.
Czy gałęziowe stopy zysku mogą się wyrównywać? NIE MOGĄ, aby stopy się wyrównały, musimy mieć te same stopy wartości dodatkowej.
Efekt to międzygałęziowe przepływy kapitału i kształtowanie się tzw.
przeciętnej stopy zysku
. Taka stopa, która zapewnia odpowiednie wynagrodzenie.
Aby stopy zysku wyrównały się między gałęziami (p
i=p
) musi dojść do zrównania się
ograniczonych składów kapitału c/v
szybkości krążenia kapitału n
stóp wartości dodatkowej m/v
W gospodarce wolnokonkurencyjnej występuje tendencja do
wyrównywania się stóp zysku
. Każdy dąży do w miarę zbliżonego wynagrodzenia do swojego kapitału.
Ponieważ jest to bardzo mało prawdopodobne , mówić można o wewnętrznej sprzeczności w TWP.
Sprzeczność między istotą i genezą a procesem kształtowania się cen.
Istota i źródła wartości
wartość dobra, czyli ilość każdego innego dobra na jakie je wymieniamy, zależy od względnej ilości pracy do jego wytworzenia, nie zaś od większego czy mniejszego wynagrodzenia za pracę i inne czynniki produkcji.
wartość powstaje w sferze produkcji, nie wymiany.
Wartość wymienna (WW) a wartość użytkowa (WU)
Rzadkość występowania i ilości pracy niezbędnej do zdobycia dóbr
jako czynniki tworzące użyteczność.
Paradoks wody i diamentu. Rzadkie rzeczy mają wyższą wartość, a woda mimo, że niezbędna, ale łatwo dostępna, ma mniejszą wartość.
WU jako wstępny warunek posiadania WW.
Coś co nie jest użyteczne, nie ma wartości wymiennej. Jedynym wyjątkiem jest pieniądz - chodzi o użyteczność materiału.
Praca jako miernik wartości (Smith a Ricardo)
Teza Smitha o pracy jako absolutnym mierniku wartości. Wartość pracy nie zmienia się w czasie. Traktuje pracę w sposób psychologiczny. Rdzeniem tego podejścia jest to, że praca to rezygnacja z wolnego czasu, to uciążliwość życia.
Krytyka Ricardo: praca to kategoria towarowa. W gospodarce rynkowej praca staje się kategorią towarową, a wartość towaru w czasie w sposób naturalny się zmienia. Wynika ze zmiany na rynku pracy.
W długim okresie zmiany w płacach (cenach pracy) kształtują się pod wpływem kosztów utrzymania robotników i ich rodzin. Nie rynek decyduje jak zmienia się wartość pracy.
Zmienność wartości pracy w
długim okresie zmiany cen dóbr i usług nabywanych z płac
w krótkim popyt i podaż
Zróżnicowanie wartości pracy a wartości wymienne
dostrzega wpływ
intensywności
i
kwalifikacji
na wartości wymienne.
Praca wyżej wykwalifikowana, bardziej intensywna dostarcza więcej wartości.
Różnica w stosunku do Smitha: zmiany intensywności i kwalifikacji nie wpływają bezpośrednio na wartości wymienne (dopiero po zmianie tzw. naturalnych skal wartości).
Wartość a praca żywa i uprzemiotowiona
Ricardo: wartość (co do wielkości) jest określana również czasem pracy niezbędnym do zdobycia
kapitału
(fizycznego)
O wartości dobra decyduje praca bieżąco wydatkowana, jak i również zawarta w materiałach i maszynach potrzebnych do wytworzenia, czyli tzw praca uprzedmiotowiona (praca żywa przeszłych okresów).
Praca bieżąca danego okresu+przeszłych=wielkość wartości
Wniosek z teorii Smitha: wartość wymienną dóbr określa tylko
praca żywa
. (praca bieżąco wydatkowana na zatrudnienie robotników)
Ahistoryczne ujmowanie kapitału i kapitalizmu przez Ricardo
Bezpośrednio tworzy wartość tylko praca żywa
Kapitał (fizyczny) to jedynie warunek powstawania wartości dóbr, jego wartość jest jedynie przenoszona na wartość nowo tworzonych dóbr.
Kapitał stały i obrotowy
Skład kapitału to relacja kapitał stały(c)/kapitał zmienny(v)
zmiany c/v wpływają na zmiany względnych cen towarów
związek między składem kapitału a wartością/ceną dóbr to podst problem badany przez Ricardo w
teorii ceny produkcji
jako krytyka teorii Smitha
Praca to nie tylko miernik wartości, ale również jedyny czynnik wartościotwórczy.