Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
жыр өнері (((қазақ фольклорының көп тараған жанрытүрі мен мазмұны жағынан…
жыр өнері
қазақ фольклорының көп тараған жанрытүрі мен мазмұны жағынан термеден үлкенірек те,дастанға қарағанда шағындау болып келеді
Толғау
Ә.Қоңыратпаев батырлар немесе ғашықтар сюжетіне құрылған эпостар деп,батырлар эпосы және лиро-эпостық жырлар деп бөлсе
Жыр өнерінің түрлері
ал Н.Төреқұлов тақырыптық және жанрлардың түрлеріне қарай аңыз дастандар ( Сейфұл-Мәлік,Балқаш қыз)
Батыс Қазақстан Маңғыстау аймағы негізінен 15-17ғ оқиғасын қамтитын ноғайлы дәуірінің сюжеті жырланады негізгі өкілдері
Атырау аймағында
Шалкиіз бен Доспамбет жыраулар болып есептеледі.
Қазіргі заманда қазақстанның бірнеше аймағында жыраулық-жыршылық өнер сақталып келе жатыр
олар атырау өлкесі сырбойы және жетісу аймағы
жағырафиялық негізінде бұл аймақтарды Батыс оңтүстік және оңтүстік шығыс деп бөлуге болады
Терменің ерекше бір түрі-желдірме.Желдірме-речитативтік,көтеріңкі желдірте айтатын әннің түрі.Екпіні мен ырғағы жылдам,жүреді,
Бұған Асан,Қазтуған,Бұхар жыраулардан бастап Махамбет,Базар жырау,Қашаған,Нұрым,Жамбыл,Мұрын,Тұрмағанбет секілді сөз жүйріктерінің туындыларынан мол мысал келтіруге болады
Терме-қазақ поэзиясының сонымен бірге вокальдық ән музыкасының да жанры.Терме өлең мен әннің түрі,теру,тер деген мағына береді.
Жиенбай,Тұрмағанбет,Ақтамберді,Үмбетей жыраулар
Сыр бойы аймақтарының өкілдері
Көшеней,Бұқар,Жамбыл,Кенен,Сүйінбайды атап кетуге болады
Жетісу аймағының басты өкілдеріне
17-19 ғасырларда өмір сүрген жыраулар
Жиембет,Шалкиіз,Кетбұға,Доспамбет,Үмбетей,Ақтамберді,Қазтуған жырау
Ақын, оның өлең жыр шығаратын қасиеті бар
Жырау
Жыр айтады,дайын өлең жырларды жаттап алып ел арасына таратады
Жыршы
Сыр бойының өзінде бірнеше мектеп бар
Қармақшы
Дәстүрлі-эпикалық немесе батырлар жыры(Қобыланды,Ер Тарғын,Алпамыс)деп топтайды.
Тарихи жырлар немесе кенже-эпос (Исатай,Махамбет,Амангелді)
Лиро-эпос немесе әлеуметтік-тұрмыстық эпос(Қозы Көрпеш-Баян сұлу,Ақбөпе)
Арал аймақтарындағы негзгі өкілдері
Батырлар жыры 7,8 буынды болып келеді
Тұрмыс салт жыры мен эпостар 11,12 буынды болып келеді