Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ore_p_biol_20 (mapę wygenerowano: 26-10-2018 13:01) Sekwencjonowanie…
ore_p_biol_20
(mapę wygenerowano: 26-10-2018 13:01)
Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Kolekcja zmodyfikowana: 2018-04-27 11:39 CEST
Moduł: m7c0b89c0f05ec358 wersja: 1
Sekcja: 1. m7c0b89c0f05ec358_1
Każdy żywy organizm ma zapisany w DNA zestaw cech, które określają jego wygląd, zachowanie,
a także, np. podatność na choroby. Techniką stosowaną do poznania tego zapisu jest sekwencjonowanie DNA.Przed zapoznaniem się z e-materiałem należy wiedzieć:
informacja genetyczna organizmu jest zapisana w DNA jego komórek;
jak zbudowany jest kwas deoksyrybonukleinowy;
czym jest kod genetyczny.
Nauczysz się
wyjaśniać, na czym polega sekwencjonowanie DNA;
określać znaczenia sekwencjonowania DNA dla człowieka.
Link do treści
Moduł: m7eefd14c783c11b5 wersja: 1
Sekcja: 1. m7eefd14c783c11b5_1
:explode:[
307273
]:explode:
Link do treści
ID WOMI
: 307273
Nazwa
: Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Tytuł
: Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Typ
: interactive
Tekst alternatywny
: Film prezentujący metody sekwencjonowania DNA
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, Senger, Genom
Podgląd WOMI
ID WOMI: 298655 Nazwa: Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie Tytuł: Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie Typ: movie
Podgląd WOMI
Źródło - nierekodowane
Moduł: m645e68f2b32751c5 wersja: 1
Sekcja: 1. m645e68f2b32751c5_1
:explode:[
307127
]:explode:
Alternatywne wersje interaktywnych ćwiczeń multimedialnych
:explode:[
305374
]:explode:
:explode:[
305378
]:explode:
:explode:[
305382
]:explode:
:explode:[
305384
]:explode:
:explode:[
305386
]:explode:
:explode:[
305387
]:explode:
:explode:[
305390
]:explode:
:explode:[
305391
]:explode:
:explode:[
305396
]:explode:
:explode:[
305412
]:explode:
Link do treści
ID WOMI
: 307127
Nazwa
: Interaktywne ćwiczenia multimedialne
Tytuł
: Interaktywne ćwiczenia multimedialne
Typ
: interactive
Tekst alternatywny
: Interaktywne ćwiczenia multimedialne
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, Senger, Genom
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305374
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305378
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305382
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305384
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305386
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305387
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305390
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305391
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305396
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 305412
Nazwa
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Tytuł
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Alternatywa statyczna dla interaktywnego ćwiczenia multimedialnego
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
Moduł: m71965255f6c8b4ea wersja: 1
Sekcja: 1. m71965255f6c8b4ea_1
Podsumowanie
Znanych jest wiele metod sekwencjonowania DNA, jednak ogólne zasady oraz główne etapy większości z nich są podobne.
Obecnie najczęściej stosowaną metodą analizy DNA jest sekwencjonowanie z udziałem dideoksynukleotydów.
Sekwencjonowanie DNA metodą dideoksy obejmuje etapy: cięcie łańcuchów DNA enzymami restrykcyjnymi, replikacja (powielanie) otrzymanych fragmentów z dodaniem dideoksynukleotydów, rozdzielenie elektroforetyczne mieszaniny fragmentów DNA po replikacji, odczyt sekwencji nukleotydów.
Rozwój metod sekwencjonowania DNA pozwolił na realizację wielu projektów naukowych, np. Projektu Poznania Genomu Ludzkiego, których wyniki otwierają drogę kolejnym odkryciom, między innymi w dziedzinach medycyny, biologii, antropologii czy kryminologii.
classicmobile:explode:[
343157
]:explode:
staticstatic-mono:explode:[
343156
]:explode:
Link do treści
ID WOMI
: 343157
Nazwa
: Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Tytuł
: Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Typ
: interactive
Tekst alternatywny
: Ćwiczenie podsumowujące
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
ID WOMI
: 343156
Nazwa
: Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Tytuł
: Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Typ
: graphics
Tekst alternatywny
: Ćwiczenie podsumowujące
Słowa kluczowe
: DNA, sekwencjonowanie, metody
Podgląd WOMI
Moduł: maaa90df2f04dffe6 wersja: 1
Sekcja: 1. maaa90df2f04dffe6_1
autoradiogram
obraz uzyskiwany na materiale światłoczułym, który miał kontakt z materiałem radioaktywnym, np. substancjami znakowanymi izotopami promieniotwórczymi; na autoradiogramie widać szczegółowe rozmieszczenie cząstek radioaktywnych
deoksynukleotyd
nukleotyd składający się z deoksynukleozydu i reszty kwasu fosforowego(V)
dideoksynukleotyd
nukleotyd nieposiadający wolnej grupy OH w pozycji trzy prim cukru deoksyrybozy
elektroforeza
technika badawcza stosowana w chemii i biologii molekularnej polegająca na rozdzieleniu mieszaniny związków chemicznych w polu elektrycznym
enzymy restrykcyjne
inaczej restryktazy enzymy bakteryjne o właściwościach endonukleaz, przecinające nić DNA w miejscu wyznaczanym przez specyficzną sekwencję nukleotydów
genotyp
zespół genów danego osobnika określających jego cechy fenotypowe
izotop radioaktywny
odmiana pierwiastka, którego jądro atomowe jest niestabilne i samorzutnie ulega przemianie promieniotwórczej czemu towarzyszy emisja promieniowania jonizującego
lepki koniec
jednoniciowy odcinek DNA znajdujący się na końcu dwuniciowego DNA, powstały przez przecięcie dwuniciowej cząsteczki DNA enzymem restrykcyjnym
nukleotyd
podstawowy element budulcowy kwasu nukleinowego DNA i RNA składający się z cząsteczki cukru –pentozy zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego
polimeraza DNA
enzym katalizujący syntezę DNA w czasie replikacji
replikacja
proces biosyntezy DNA, w którego wyniku z jednej dwuniciowej cząsteczki DNA powstają dwie cząsteczki DNA identyczne pod względem sekwencji nukleotydów
restryktaza
enzym restrykcyjny
Link do treści
Moduł: m63af207c34cc2176 wersja: 1
Sekcja: 1. m63af207c34cc2176_1519395013838_0
Link do treści
(1)
Scenariusz
Autor
Learnetic
Temat zajęć
Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Grupa docelowa
Szkoła ponadpodstawowa
Ogólny cel kształcenia
Uczeń potrafi podać przykłady wykorzystania badań nad DNA (sądownictwo, medycyna, nauka).
Kształtowane kompetencje kluczowe
porozumiewanie się w języku ojczystym,
kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne,
umiejętność uczenia się.
Cele operacyjne (szczegółowe)
Uczeń
:
wyjaśnia na czym polega sekwencjonowanie DNA
określa znaczenia sekwencjonowania DNA
Metody / techniki kształcenia
metoda problemowa – odkrywcza
pogadanka
dyskusja – okrągły stół, dyskusja związana z wykładem, burza mózgów, dyskusja panelowa
obserwacja
Formy organizacji pracy
indywidualna
grupowa
zbiorowa
Przebieg lekcji
Faza wprowadzająca:
Uczniowie wchodzą do zaciemnionej klasy. Zasłonięte zasłony, zaciągnięte rolety przez które przenika tylko nikłe światło. W jednym miejscu klasy ławki są rozsunięte. Na podłodze narysowano kredą sylwetkę leżącego człowieka. Wygląda jakby człowiek ten nagle upadł. Wewnątrz narysowanej sylwetki czerni się rozlana plama przypominająca krew. Miejsce z narysowaną sylwetką otoczone jest taśmą. Czterech wcześniej poproszonych uczniów pilnuje, by nikt nie wszedł na sylwetkę prosząc o nie zadeptywanie śladów.
Dwóch spośród czterech wybranych wcześniej przez nauczyciela uczniów zwraca się do całej klasy, która weszła już do sali:
W tym miejscu popełniono morderstwo. Świadkowie widzieli jedynie sylwetkę uciekającego sprawcy. Na miejscu zbrodni jest krew. Napadnięty musiał stoczyć walkę z napastnikiem. Policja aresztowała dwoje podejrzanych jednak świadkowie nie potrafią jednoznacznie wskazać sprawcy. Dlatego teraz do Was będzie należało zbadanie kto jest winnym
.
Uczniowie zajmują miejsca w ławkach nie przesuwając tych otaczających narysowaną na podłodze sylwetkę.
Faza realizacyjna
Nauczyciel pyta uczniów, czy mają pomysł jak wskazać sprawcę. Uczniowie przeprowadzają burzę mózgów podając różne propozycje. Wybrani uczniowie zapisują najbardziej realne pomysły na tablicy. Podsumowaniem dyskusji musi być wybór metody wykrycia sprawcy przy pomocy badań DNA.
Następnie nauczyciel informuje uczniów, że aby przeprowadzić dochodzenie muszą zdobyć odpowiednią wiedzę i zaprasza ich na projekcję filmu
Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
. Uczniowie oglądają film.
Po projekcji filmu nauczyciel poleca uczniom wykonanie ćwiczeń interaktywnych. Uczniowie wykonują ćwiczenia. Następnie, pod merytoryczną kontrolą nauczyciela, weryfikują na forum klasy najtrudniejsze odpowiedzi.
Nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy. Następnie czterej uczniowie, którzy pilnowali wyrysowanej na podłodze sylwetki, na znak nauczyciela ogłaszają, że rozpoczyna się śledztwo. Zadaniem każdej grupy będzie sporządzenie pisemnego raportu dokładnie opisującego kolejne kroki jakie muszą podjąć jako śledczy w celu wskazania sprawcy morderstwa – jednego spośród dwojga podejrzanych. Jedynym sposobem dowiedzenia prawdy jest zbadanie DNA.
Uczniowie w grupach sporządzają raport-instrukcję wykonania badań genetycznych prowadzących do wykrycia winnego. Nauczyciel nadzoruje ich pracę i wyjaśnia wątpliwości. Pierwszy etap obejmuje opis działań od pobrania próbek materiału genetycznego podejrzanych, ofiary oraz materiału prawdopodobnie należącego do sprawcy (może to być np. naskórek sprawcy wydobyty spod paznokci ofiary lub włosy sprawcy znalezione w zaciśniętej pięści ofiary) do przeprowadzenia elektrofor
(2)
ezy. Nauczyciel rozdaje uczniom „wyniki elektroforezy badanego materiału” w postaci wydrukowanego obrazu. Dla utrudnienia można przygotować kilka obrazów przedstawiających wyniki sekwencjonowania kilku różnych odcinków DNA każdej z badanych osób wymieszanych pomiędzy różnymi arkuszami wydruku. Zmusi to
uczniów do analizy obrazów sekwencjonowania pomiędzy arkuszami.
Wynikiem pracy uczniów w każdej grupie powinno być wskazanie, który obraz sekwencjonowanego DNA podejrzanych jest zgodny
z
obrazem DNA uzyskanym z materiału należącego do sprawcy. Zgodność taka będzie wskazywać winnego.
Faza podsumowująca
Po zakończeniu śledztwa przez wszystkie grupy nauczyciel zwraca się do uczniów z pytaniem dlaczego sekwencjonowanie DNA jest
wykorzystywane obecnie coraz szerzej w różnych rodzajach działalności człowieka.
Podsumowując odpowiedzi nauczyciel wskazuje na dokładność informacji uzyskanych tą metodą oraz na coraz większą łatwość przeprowadzania takich badań.
Praca domowa
Uczniowie mają za zadanie przygotować pisemne, krótkie informacje o innych niż wymienione w filmie sposobach wykorzystania sekwencjonowania DNA, na podstawie literatury, wiadomości medialnych i Internetu.
Sekcja: 2. m63af207c34cc2176_1
Metryczka
Tytuł
Sekwencjonowanie DNA i jego znaczenie
Temat lekcji z e-podręcznika, do którego e-materiał się odnosi
Ponadpodstawowa / Klasa 1 / Biologia1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna1.10 Wykorzystanie badań DNA w nauce1. Badanie genomów
Przedmiot
Biologia
Etap edukacyjny
Szkoła ponadpodstawowa
Podstawa programowa
Uczeń:
podaje przykłady wykorzystania badań nad DNA (sądownictwo, medycyna, nauka);
Nowa podstawa programowa
Uczeń:
przedstawia istotę technik stosowanych w inżynierii genetycznej (elektroforeza DNA, metoda PCR, sekwencjonowanie DNA);
przedstawia zastosowania wybranych technik inżynierii genetycznej w medycynie sądowej, kryminalistyce, diagnostyce chorób.
Kompetencje kluczowe
Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 18.12.2006. Kompetencje kluczowe:
porozumiewanie się w języku ojczystym,
kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne,
umiejętność uczenia się.
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia
Uczeń:
wyjaśnia, na czym polega sekwencjonowanie DNA
określa znaczenia sekwencjonowania DNA
Powiązania z e-podręcznikiem
https://www.epodreczniki.pl/reader/c/175203/v/45/t/student-canon/m/inbIxnlPd4#inbIxnlPd4_d58e1
Link do treści
