Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
สายสะดือพลัดต่ำ / สายสะดือย้อย ( Umbilical cord prolapse ) ((ข้อวินิจฉัย…
สายสะดือพลัดต่ำ / สายสะดือย้อย ( Umbilical cord prolapse )
ความหมาย
ภาวะที่สายสะดือทารกในครรภ์เคลื่อนพลัดต่ำมาอยู่ต่ำกว่าส่วนนำ
หรือมาอยู่ด้านข้างส่วนนำ ทำให้สายสะดือถูกกดระหว่างส่วนนำกับกระดูกเชิงกราน ส่งผลให้เลือดไม่สามารถไหลผ่านไปยังทารกได้
ชนิดของสายสะดือย้อย
Occult prolapsed cord การเคลื่อนต่ำของสายสะดือลงมาข้างๆส่วนนำที่กว้างที่สุด (Biparietal diameter) ถุงน้ำอาจจะแตกหรือไม่แตกก็ได้ตรวจไม่พบทางช่องคลอด
การพยาบาล
-นอนในท่าตะแคงซ้าย
-ให้ออกซิเจนแก่มารดาและติดตาม FHS อย่างต่อเนื่อง
หาก FHS ผิดปกติควรผ่าตัดคลอดทางหน้าท้องทันที
Forelying cord คือ ภาวะที่สายสะดือย้อยลงต่ำกว่าส่วนนำ แต่ถุงน้ำยังไม่แตกทำให้ถูกกดทับได้ ตรวจไม่พบทางช่องคลอด
การพยาบาล
-ผ่าตัดคลอดทันทีก่อนถุงน้ำคร่ำแตก
-ในกรณีที่เกิด UCP (Umbilical cord prolapse)
ขณะเจาะถุงน้ำให้ผ่าตัดคลอดฉุกเฉินทันที
Overt prolapsed cord ภาวะที่สายสะดือย้อยลงต่ำกว่าส่วนนำ
อาจอยู่ในช่องคลอดหรือนอกปากช่องคลอด เมื่อถุงน้ำแตกแล้ว
การพยาบาล
จัดท่า Knee-Chest Position หรือนอนตะแคงซ้ายศีรษะต่ำ (Trendelenburg) และดันส่วนนำให้พ้นจากสายสะดือ
หลีกเลี่ยงการแตะสายสะดือที่อยู่นอกช่องคลอด
ให้ Oxygen Mask 8 – 10 LPM 4. หยุดการให้ Oxytocin (หากกำลังให้อยู่)
Observe และ Record FHS
ผ่าตัดคลอดฉุกเฉินโดยเร็ว ให้ผู้ป่วยนอนในท่า Knee-Chest Position
ให้ยา Bricanyl 0.5 mg ทาง IM, SC หรือ 0.25 mg ทาง IV เพื่อระงับการหดรัดตัวของมดลูก
เพื่อชะลอการคลอดก่อนกำหนด
หากทารกเสียชีวิตเลือกคลอดปกติคือ คลอดทางช่องคลอด
ปัจจัยส่งเสริม
ด้านลูก
Malpresentation
Hydramnios
Fetal abnomalities
Prematurity
Low birth weight น้อยกว่า 1.5 kg
สายสะดือยาวกว่าปกติมากกว่า 75 cm
Multiple pregnancy
หัตถการ
ถุงน้ำคร่ำแตก
การหมุนกลับของท่าเด็กทางหน้าท้อง
การทำ amnioinfusion
การป้องกัน
การทำอัลตราซาวด์เพื่อดูตำแหน่งของสายสะดือ
หลีกเลี่ยงทำให้ถุงน้ำคร่ำแตกก่อนกำหนด ที
ควรเจาะถุงน้ำคร่ำเฉพาะในรายที่ส่วนนำของทารกผ่านลงมาในอุ้งเชิงกราน
Obs. Fetal Heart Sound
หากมีน้ำคร่ำไหลออกมาระหว่างเจ็บครรภ์ แนะนำให้มาโรงพยาบาลทัน
การรักษา
ช่วยเหลือแบบฉุกเฉิน
จัดท่ามารดาให้อยู่ในท่าที่ช่วยป้องกันส่วนนำไม่ให้ลงมากดสายสะดือ ให้ก้นสูง
สอดมือเข้าไปในช่องคลอด แล้วดันส่วนนำไว้ไม่ให้เคลื่อนลงมากดสายสะดือ
ให้ออกซิเจน (100%) แก่มารดาอาจจะทำให้ทารกได้รับออกซิเจนมากขึ้น
ให้สายสะดือย้อยอยู่ในช่องคลอด ซึ่งอุ่นและไม่แห้ง
หากสายสะดือโผล่ช่องคลอด ควรเอาผ้าก๊อซชุบ NSS แล้วปิดสายสะดือ
ทำให้กระเพาะปัสสาวะโป่งตึง (bladder filling) โดยการใส่น้ำเกลือ 500-700 มล. ทางสายสวนปัสสาวะ
การคลอด
ผ่าท้องทำคลอด
Breech extraction
ใช้เครื่องดึงสุญญากาศ
ใช้คีมช่วยคลอด
Internal version และ breech extraction
ครรภ์หลัง ๆ พยายามไม่ให้ถุงน้ำแตก อาจคลอดเองได้
กรณีที่ทารกเสียชีวิตหรือผิดปกติ คลอดทางช่องคลอด
การวินิจฉัย
คลำสายสะดือได้จากการตรวจภายใน
เห็นสายสะดือโผล่พ้นช่องคลอด
เสียงหัวใจทารกในครรภ์ผิดปกติ
Ultrasound ชนิด color Doppler
ข้อวินิจฉัย
ทารกในครรภ์มีโอกาสเกิดภาวะ Fetal distress เนื่องจากมีการกดทับของสายสะดือจากภาวะสายสะดือพลัดต่ำ
ทารกแรกเกิดเสี่ยงต่อการหายใจไม่มีประสิทธิภาพเนื่องจาก
มีภาวะพร่องออกซิเจนจากภาวะสายสะดือพลัดต่ำ
บิดามารดาวิตกกังวลเกี่ยวกับสุขภาพของบุตร